Władysław Czachórski

Grudniową aukcję XIX-wiecznego malarstwa europejskiego w Sotheby’s w Londynie, obok dzieł Sorolli, De Dreux, Zorna i Schjerfbeck anonsuje płótno Władysława Czachórskiego “Chwila odpoczynku”. Świetna praca polskiego monachijczyka pochodząca z 1890 r. wyceniona została na 100 000 – 150 000 GBP. Przedstawiona w katalogu proweniencja obrazu nie do końca jest taka oczywista.

Według specjalistów Sothebys’ obraz pierwotnie zakupił od artysty Książę Regent Luitpold Karl Joseph Wilhelm Ludwig von Bayern. W wydanej w 1927 roku monografii twórczości Czachórskiego autorstwa Henryka Piątkowskiego, obraz jest reprodukowany pod tytułem “Sjesta”. Według zamieszczonego przez Piątkowskiego spisu dzieł, “Sjesta” została namalowana w 1905 roku a nabył ją niejaki Seidenader. Nazwisko Regenta Luitpolda znajdujemy przy obrazie “Zaczytana” z 1893 roku. Tyle tylko, że reprodukcja tego obrazu nie ma nic wspólnego z wystawionym na aukcji płótnem. Wątpliwości te pozostawiam badaczom twórczości Czachórskiego oraz przyszłemu nabywcy obrazu.

Rok temu w szwedzkim domu aukcyjnym Stoskholms Auktionsverk pojawił się obraz Maksymiliana Gierymskiego “Stadnina/Na pastwisku”, o czym informowaliśmy. Praca Gierymskiego stała się sporą sensacją w polskim środowisku kolekcjonerskim i muzealnym. Do czasu aukcji obraz znany był jedynie z drzeworytu. Mieliśmy ogromną nadzieję, że płótno trafi do Polski i tak się stało. Kilka miesięcy po aukcji w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach odbył się specjalny pokaz obrazu.

Tym razem, również w Szwecji, renomowany dom aukcyjny Uppsala Auktionskammare, na grudniowej aukcji oferuje płótno Władysława Czachórskiego „Odpoczywająca piękność”, które może okazać się tak samo atrakcyjne z punktu widzenia kolekcjonerskiego, artystycznego i co nie bez znaczenia – lokaty kapitału. Wystarczy wspomnieć, że wśród kilkunastu najdrożej sprzedanych dotąd obrazów w Polsce, aż dwa są właśnie pędzla Czachórskiego („Pierwsze róże” – 1 mln 300 tys. oraz „Przed balem” – 1 mln 150 tys. – oba w Agra Art).

Władysław Czachórski (1850-1911), to jeden z najbardziej znanych i cenionych malarzy związanych z polską kolonią artystyczną w Monachium przełomu XIX i XX wieku. Niewątpliwy sukces jaki odniósł na europejskim rynku sztuki zawdzięczał doskonałemu warsztatowi, mistrzostwu i wirtuozerii w oddawaniu kunsztownych detali, materii tkanin, strojów, przedmiotów, kwiatów itp. Większość dzieł Czachórskiego trafiała do zbiorów bogatych przedstawicieli europejskich elit, stąd w Polsce mamy ich niewiele. Ostatnimi czasy kilka jego prac pojawiało się sporadycznie na zagranicznym rynku sztuki. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że o omawiany obraz kolekcjonerzy stoczą zaciętą “bitwę”. Możliwe także, że praca ta jest nieznana polskim badaczom. Nie udało mi się bowiem znaleźć informacji na jej temat w dostępnych materiałach źródłowych.